Qarshi (qadimda Nesef) — Buxoro va Hindiston o'rtasidagi karvon savdo yo'lidagi yirik shahar hisoblangan. XIX asr oxiri XX asr boshlarida Qarshida kandakorlik maktablari paydo bo'ldi. Qarshi kandakorligi Buxoro ta'sirida bo'lsada o'ziga xosligi ham bo'lgan.
Qarshi Shahrisabzga nisbatan kichik bo'lgan. XIX—XX asrning boshlarida Buxoro amiri yuborgan beklar Qarshini boshqarar edi. Shuning uchun Buxorolik hunarmand va me'morlar Qarshiga yuborilar edi.
Keyinchalik Amir farmoni bilan Qarshilik yetuk kandakorlar Buxoroga ko'chirib olib kelingan. Bu ikki shahar o'rtasidagi aloqa Qarshi kandakorligiga katta ta'sir ko'rsatgan.
XIX asr oxiri
Qarshida kandakorlik maktablari paydo bo'ldi. Buxoro amiri Qarshiga o'z hunarmandlarini yubordi.
XX asr boshlari
Qarshi kandakorlari mis buyumlariga rangdor shishalar qadab, naqshlarni rangdor loklar bilan qoplashni rivojlantirdilar.
Amir davri
Amir farmoni bilan Qarshilik yetuk kandakorlar Buxoroga ko'chirib olib kelingan — bu ikkala shahar o'rtasida doimiy madaniy almashuvga olib keldi.
Qarshida mis buyumlariga har xil rangdor shishalar qadab, naqshlarni rangdor loklar bilan qoplashgan. Qoplama mis parchalari, feruza rang oynalardan ko'z qo'yib, naqsh zaminlarini rangli loklar bilan bo'yashgan.
Qarshi kandakorlik buyumlarini bezagan o'simliksimon naqshlar Buxoro naqshlariga qaraganda oddiyroqdir. Qarshida misgarlikni kandakorlik bilan birga bajarilgan.
💎
Rangdor Shishalar
Mis buyumlariga har xil rangdor shishalar qadash — Qarshi maktabining eng o'ziga xos xususiyati. Bu bezak usuli buyumlarga boylik va nafosatlilik bergan.
🔵
Feruza Ko'zlar
Feruza rang oynalardan ko'z qo'yish Qarshi kandakorligining alohida belgisi. Mis bilan feruza rangi ajoyib kontrast hosil qilgan.
🎨
Rangli Loklar
Naqsh zaminlarini rangli loklar bilan bo'yash texnikasi Qarshi maktabiga rang-barang ko'rinish bergan. Bu usul Buxoro ta'sirida rivojlangan.
🌿
Sodda Islimiy
Qarshi o'simliksimon naqshlari Buxoro naqshlariga qaraganda oddiyroq. Soddalilik va aniqlik Qarshi maktabining asosiy xususiyati.
Qarshi kandakorlari mis buyumlarini o'zlari yasab o'zlari bezaganlar. Ular bunda qolip usulidan foydalanganlar. Bu texnika buyumlarning shakli va naqshini bir vaqtda ishlash imkonini bergan.
📋
Qolip Usuli
Mis buyumlarini qolip yordamida yasash Qarshi maktabining texnik xususiyati. Bu usul ishlab chiqarish samaradorligini oshirgan.
🔨
Qoplama Bezak
Qoplama mis parchalari bilan bezash — asosiy naqshga qo'shimcha hajmlilik berish usuli. Har bir qoplama alohida ishlangan.
🏺
Oftoba va Idishlar
Qarshi oftobalari va boshqa idishlari o'ziga xos uslubda bezatilgan. Shahrisabz oftobasidan farqi — rangdor bezak elementlarining ko'pligi.
Qarshi kandakorlik maktabining taniqli vakillari:
AN
Usta Abduqodir Nizomiddin
